fbnergizce
Moderatör
| Mesaj: 230 |   |
|
Alevilikte Aşıklık - 21/12/2006 20:53
Alevilikte Aşıklık
Aleviler’de gerek dinsel gerekse toplumsal konuları dile getiren şiirleri saz eşliğinde söyleyen kişiler aşık, zakir veya ozan olarak adlandırılmaktaydı. Alevi ibadetlerinde de aşıkların önemli bir konumda olduğu görülmektedir. Aşık, ibadetlerdeki konumuyla kutsal bir kişilik de kazanmaktadır. Alevi aşıkları, Kur’an ayetleri ve diğer inanca ilişkin bilgileri deyişlerle işleyerek, halkın anlayacağı dille onlara ulaştırıyorlardı. İbadet dışında da halkın duygularını, sevinçlerini ve sıkıntılarını yaşamı bütün yönleriyle dile getirenler yine onlardır.
Geçmişten bugüne Alevi şairlerinin en tanınmışlarından bazılarının isimleri şu şekildedir:
Yunus Emre, Abdal Musa, Güvenç (Genç)Abdal, Kaygusuz Abdal, Hasan Dede, Balım Sultan, Kalender Çelebi, Şah Hatayi, Pir Sultan Abdal, Azmi, Usuli, Kul Himmet, Kul İbrahim, Kul Hüseyin, Muhyiddin Abdal, Kazak Abdal, Derun Abdal, Sersem Ali Baba, Şahî, Caferoğlu, Virani Baba, Dedemoğlu, Geda Muslu, Teslim Abdal, Kul Nesimi, Kul Budala, Noksani, Şirî, Seyrani, Türabi, Perişan, Ceyhuni, Aşık Dertli, Sırri, Deli Boran, Mirati, Kemteri, Cemali, Hilmi, Tevfik Baba, Bosnavi, Şükrü, Celali, Veli Dede, Edip Harabi, Mihrabi, Derviş Ruhullah, Neyzen Tevfik, Aşık Veysel, Aşık Ali İzzet Özkan, Aşık Daimi, Aşık Davut Sulari, Hüseyin Çırakman.
Yazılı geleneğin daha zayıf olduğu Anadolu’daki Aleviler arasında adları bilinmeyen aralarında kadınların da bulunduğu pek çok aşık bulunmaktaydı. Daha çok Bektaşi Babagan koluna mensup bilinen kadın ozanlarımızdan bazılarının isimleri de şöyledir:
İkbal Bacı, Havva Bacı, Rabia Bacı, Hüsniye Bacı, Derviş Münire Bacı, Gülsüm Bacı, Remziye Bacı, Sakine Bacı, Arife Bacı, Seher Bacı.
Aleviler arasında en çok iz bırakanlar ise Yedi Ulu Ozan olarak da anılmaktadırlar. Yedi Ulu Ozan şunlardır: Nesimi, Yemini, Şah Hatayi, Fuzuli, Pir Sultan Abdal, Kul Himmet, Virani. Aleviler arasında deyişlere verilen önem aşıkların adeta birer evliya derecesinde görülmesine neden olmuştur. Alevi ozanları evliyalardan, erenlerden sayılarak, kutsanmaktadırlar. Hatta adlarını taşıyan Alevi Ocakları da bulunmaktadır. Örneğin Pir Sultan, Kul Himmet ve Şah Hatayi’nin adlarını taşıyan Alevi Ocakları ve bu ocaklara bağlı talipler bulunmaktadır. Ayrıca tanınmış Alevi ozanlarının mezarları ölümlerinden sonra halkın büyük saygı gösterdiği ziyaretgahlara da dönüşmüşlerdir.
Aleviler, cemlerde ve diğer toplantılarda aşıklara duyulan saygıdan dolayı adları okununca sağ ellerini önce kalplerinin üzerine sonra da dudaklarına dokundurarak saygılarını gösterirler.
|
|
|
Forum 
